Działy

Ocena pracownicza

Ocenianie wzbudza chyba najwięcej kontrowersji w zarządzaniu personelem. Dla pracownika ocena oznacza możliwości rozwoju i awansu, dla firmy – prawidłowego prowadzenia procesu kadrowego. Dlatego niezbędne jest stworzenie skutecznego systemu ocen opartego na jednoznacznych kryteriach.

System ocen pracowników rozumiemy jako zaplanowany, sformalizowany i odbywający się raz w roku w ustalonym terminie proces oceny pracownika przez jego przełożonego.

 

Przedmiotem oceny są efekty pracy i kompetencje pracowników, czyli wzorce zachowań, które prowadzą do osiągnięcia najlepszych wyników.

Ze względu na cele Firmy, jej misję oraz plany na przyszłość wyodrębnione zostały, tzw. kompetencje kluczowe, wg których oceniani są wszyscy pracownicy zatrudnieni na stanowiskach administracyjno-biurowych.

 

Ocena spełnia 4 funkcje:

·       motywacja(uzgodnienie przyszłych osiągnięć i celów),

·       informacja(np. potrzeby kadrowe),

·       kontrola i korekta(kontrola wyników firmy i personelu, poprawa),

·       prognoza(np. w odniesieniu do rozwoju pracowników i planowania ich kariery oraz przyszłych celów organizacji).


 

Cechy efektywnego systemu

Aby system ocen mógł być efektywny, powinny go cechować:

Jawność
Pracownicy muszą znać cele i kryteria oceniania oraz wyniki, które w trakcie tej oceny uzyskali. Powinni mieć zagwarantowane prawo do odwołania się od otrzymanej oceny (do przełożonego wyższego szczebla lub do specjalnej komisji odwoławczej – w zależności od wytycznych regulaminu oceniania)

Poufność
Wyniki mają być znane tylko osobom, które są do tego upoważnione.

Systemowość
Ocenianie powinno być ściśle związane z polityką personalną firmy i z niej wynikać.

Powszechność
Ocenie podlegać powinni wszyscy pracownicy organizacji.

Cykliczność
Ocenę należy przeprowadzać w stałych, ściśle określonych terminach.

Systematyczność
Ostateczna ocena powinna być oparta na ustalonych wcześniej kryteriach.

Adekwatność
Kryteria te mają być jasne i jednoznacznie odzwierciedlać specyfikę stanowiska.

Elastyczność
System powinien ulegać modyfikacji i doskonaleniu wraz z rozwojem organizacji.

Prostota
Powinien on być jasno sformułowany i zrozumiały dla wszystkich pracowników.

Trwałość w czasie

 

Dzięki temu, że można go wykorzystywać wielokrotnie, zachodzi możliwość porównywania wyników w czasie.Warunki rzetelnej oceny okresowej.


 

Aby możliwe stało się osiągnięcie powyższych celów, niezbędne jest spełnienie następujących warunków:

1. Sposób oceniania pracowników musi zostać dopasowany do specyfiki danego przedsiębiorstwa, w tym szczególnie do jego wielkości, rodzaju działalności, najważniejszych celów strategicznych oraz wymagań stanowisk, których ocena dotyczy.

2. Niezbędne jest jednoznaczne określenie kryteriów oceny.

3. Zarówno procedury, jak i kryteria oceny powinny być znane wszystkim zainteresowanym przed rozpoczęciem okresu, którego ocena ma dotyczyć. Pracownicy nie mogą być zaskakiwani; wszelkiego rodzaju zmian reguł oceniania należy dokonywać z odpowiednim wyprzedzeniem.

4. Ocenianie musi być sprawiedliwe i obiektywne. Pracownik, który uważa, że jego ocena została dokonana z pogwałceniem tych zasad, powinien mieć realną możliwość odwołania się, a także pewność, że jego argumenty zostaną uważnie wysłuchane i, w przypadku stwierdzenia ich zasadności, opinia zostanie skorygowana.

UWAGA

Właściwie prowadzona ocena pracowników – w której posługujemy się obiektywnymi kryteriami, a nie subiektywnymi, przypadkowymi opiniami o pracownikach – dostarcza informacji koniecznych do planowania i prowadzenia prawidłowej polityki personalnej, pomaga stworzyć racjonalny system wynagrodzeń, pozwala wyłowić osoby przeznaczone do ewentualnego awansu, umożliwia określanie potrzeb szkoleniowych.

5. Sposób oceniania powinien być otwarty i podatny na zmiany. Jedyną pewną rzeczą w dynamicznie rozwijającej się rzeczywistości jest konieczność dokonywania przekształceń. Ocenianie należy więc tak zaprojektować, aby możliwe było korygowanie i rozszerzanie zarówno procedur, jak i kryteriów oceny, bez konieczności negowania samej jej istoty i rozpoczynania wszystkiego od nowa.

6. Oceniając pracowników należy nieustannie pamiętać o istocie tych działań – ocenia się przeszłość po to, aby wyciągnąć wnioski służące efektywniejszej pracy w nadchodzącym okresie.