Działy

Nasze emocje

Emocja, (łac. emotion) to silne odczucie (świadome lub nieświadome) o charakterze pobudzenia pozytywnego (pod wpływem szczęścia, zachwytu, spełnienia) lub negatywnego (pod wpływem gniewu, odrazy, strachu). W szerszym znaczeniu emocje (procesy emocjonalne) to procesy psychiczne, które poznaniu i czynnościom podmiotu nadają jakość oraz określają znaczenie, jakie mają dla niego będące źródłem emocji przedmioty, zjawiska, inni ludzie, a także własna osoba, czyli wartościują stymulację.

Procesy emocjonalne są często dzielone na: uczucia, stany psychiczne wyrażające ustosunkowanie się człowieka do określonych zdarzeń, ludzi i innych elementów otaczającego świata, polegające na odzwierciedleniu stosunku człowieka do rzeczywistości. Czuje się coś do kogoś lub czegoś np. miłość. Uczucia stanowią świadomą interpretację emocji, dokonywaną na podstawie zakodowanych w pamięci człowieka wzorów kulturowych i doświadczeń oraz podyktowanej nimi oceny sytuacji. Ta sama emocja rozumiana jako niezależny od woli proces psychiczny, będący reakcją organizmu na bodźce może zostać

zinterpretowana jako różne uczucia w zależności od sytuacji. Przykładowo zespół reakcji organizmu związany m.in. ze wzrostem poziomu adrenaliny, przyspieszonym tętnem i odpowiednim pobudzeniem układu nerwowego może być interpretowany (uświadamiany) jako strach, lęk, obawa lub panika w zależności od nasilenia emocji oraz rozpoznania wywołujących ją bodźców. Ponieważ rozpoznanie (uświadomienie sobie, zinterpretowanie) emocji jako określonego uczucia polega na nadaniu jej określonego znaczenia (związaniu jej z określonym pojęciem), uruchomiona zostaje wiedza o właściwych temu uczuciu konotacjach kulturowych. Może być to motorem określonych działań człowieka. Uczucia wyższe obejmują m.in. uczucia moralne (etyczne), uczucia estetyczne i uczucia intelektualne. Niekiedy używa się pojęcia uczucia do określenia zarówno emocji, nastroju jak i sentymentu. afekty

– uczucia powstające najczęściej pod wpływem silnych bodźców zewnętrznych, zwłaszcza

działające nagle, (gniew, złość, rozpacz, radość i strach). Posiadające wyraźny komponent

fizjologiczny i ograniczające racjonalność działania. Pojęcie używane niekiedy jako synonim

emocji. Emocje silne wzruszenie, silne uczucie. Np. gniew, trema. Można czuć miłość do kogoś to jest uczucie, lub przypływ miłości to emocja. Pojęcia "uczucie" i "emocja" są używane niekiedy zamiennie.

nastroje

– uczucia długotrwałe o małej sile i spokojnym przebiegu (zadowolenie lub

niezadowolenie, wesołość lub smutek, niepokój, tęsknota).

namiętności

– to trwałe skłonności do przeżywania różnych nastrojów i afektów w związku z określonymi celami dążeń człowieka. Namiętności mają dużą siłę pobudzającą, ukierunkowują myśli, spostrzeżenia, pamięć i inne procesy psychiczne. Są charakterystyczne dla wieku młodego, z

czasem słabną, ale niektóre (np. chciwość) mogą narastać.

sentymenty

(postawy emocjonalne) odnosi się do trwałych sympatii bądź antypatii np. "nie lubię antypatii", "nie lubię brukselki".

Ze względu na wielość pojęć, które odnoszą się do stanów afektywnych, trudno o takie definicje, które nie nakładałyby się na siebie. Znakomita większość badaczy zgadza się co do wyraźnego rozróżnienia dwóch odmienne zjawisk:

emocja

jako względnie nietrwałe stany afektywne, o silnym zabarwieniu i wyraźnym wartościowaniu, poprzedzone jakimś wydarzeniem i ukierunkowane. Na emocje składają się trzy odrębne składniki: wyraz mimiczny, pobudzenie fizjologiczne i subiektywne doznanie.

Nastrój o znacznie mniejszym nasileniu i długim czasie trwania (np. nostalgia, irytacja,

samotność, tęsknota, dobrostan wewnętrzny).

Emocje są również dzielone na pierwotne niższe, które dotyczą zaspokojenia biologicznych

potrzeb organizmu i wtórne wyższe, mające charakter społeczny, dotyczące sfery wartości i

wiedzy.